Hỏi: Khi chúng con ngồi tham thiền, phải nhắm mắt hay mở mắt?

          

   ĐÁP: Ban đầu không biết cách nhìn phải nhắm mắt để tập. Tại sao? Vì khi mở mắt, thấy những cảnh vật trước mắt, biết cái này là bình, cái kia là tách, hễ nhắm mắt là không thấy, không thấy thì không biết, chỉ thấy đen tối mịt mù, cứ nhìn vào chỗ đen tối, mặc dù đó chưa phải là thoại đầu. Nay chưa đến thoại đầu, nhưng phải lấy thoại đầu làm mục tiêu, nhìn chỗ chưa có niệm nào, vừa nhìn vừa hỏi câu thoại để kích thích khởi lên nghi tình, chẳng phải dùng con mắt nhìn, mà dùng tâm, tức tánh thấy để nhìn.

         Khi tập đến nhìn được rồi thì mở mắt cũng như nhắm mắt, thấy như chẳng thấy, nghe như chẳng nghe. Tâm Kinh nói: “Vô nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý, vô sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp, vô nhãn thức giới cho đến vô ý thức giới …”, lục căn tiếp xúc lục trần như không tiếp xúc, thì chẳng sanh lục thức; chẳng sanh lục thức tức không biết, không biết này gọi là nghi tình. 
        Giữ được nghi tình rồi, khỏi cần hỏi câu thoại cũng được, cứ suốt ngày nhìn chỗ mịt mù đen tối, không biết là cái gì, ngài Nguyệt Khê gọi là “Hầm sâu đen tối”, Thiền tông hình dung sự đen tối đó là “Thùng sơn đen”. Giờ phút kiến tánh được hình dung là “Thùng sơn lủng đáy”, thùng lủng thì thấy sáng, nghi tình đến thoại đầu, giờ phút cuối cùng bùng nổ một cái, tức giác ngộ kiến tánh thành Phật, cũng là từ mở mắt chiêm bao thức tỉnh, tất cả khổ trong chiêm bao đều tự mất.